Những bài mới nhất

Happy Mother's Day

Người phụ nữ, một phụ nữ da trắng đã đứng tuổi, đi nhanh lướt ngang trước mặt Thi, rồi bỗng quay đầu lại, thốt lên:
- Ồ! Tóc đẹp làm sao!
Người qua kẻ lại trước thư viện rất đông vào buổi chiều giờ tan sở, ai cũng vội vàng. Và không ai nghe kịp một câu nói cũng được thốt ra vội vàng. Người phụ nữ đi ngược lại một chút, nhìn Thi, lập lại:
- Tóc đẹp lắm!
Thi ngơ ngác.., chợt hiểu kịp là bà đang khen mình. Đúng ra, là bà khen mái tóc của mình. Thi cười một nụ cười khiêm tốn:
- Dạ! Cám ơn bà.
Người phụ nữ hơi nghiêng đầu, nói vui vẻ:
- Tôi muốn ngắm một chút. Mái tóc đen và mượt lắm! Tôi đoán… cô không có nhuộm tóc.
- Dạ thưa không ạ.
- Hay lắm! Tôi thích ngắm những mái tóc tự nhiên. Chắc hẳn mẹ của cô… cũng có mái tóc đẹp?
- Dạ, Thi đáp hãnh diện, mẹ tôi có mái tóc dày và mượt hơn tóc tôi nhiều ạ.
- Chúc mừng cô! Tạm biệt cô nhé!
- Cám ơn bà. Tạm biệt.

      Thi còn giữ nụ cười trên môi, nhìn theo người phụ nữ với mái tóc bạch kim dần đi khuất. Một cảm giác thật bồi hồi sau những câu trao đổi ngắn ngủi với một người lạ khiến Thi muốn dừng lại lâu hơn trước những hàng tăm tắp hoa Oải Hương. Trông suốt bề dài của luống hoa, chỉ thuần một dải mầu tím. Loài hoa Lavender này, Thi thích gọi là “tóc tím”, vì qua những lần đi chơi xa về vùng Nam California, Thi nhìn rất mê say những đồi hoa tím ngắt, trông như những làn tóc màu tím mơ mộng uốn cong ẻo lả tận chân trời. Thi ngắm những bông hoa, nghe lòng lâng lâng vui. 

      Về đến nhà, Thi vẫn chưa muốn kể lại mẩu chuyện ngắn thú vị đó cho ai nghe. Thi muốn giữ riêng cho mình trước đã. Cho đến khi ăn cơm tối xong, một mình, Thi cầm điện thoại lên, gọi về cho má. Thi phải khoe má câu chuyện vui ban chiều.
- A lô, má ơi, con Thi đây!
- Con Thi hả? Mấy giờ rồi mà gọi má vậy con?
- Dạ bên con là chín giờ đêm, bên nhà là mười một giờ sáng há má!
Lúc nào gọi về, Thi cũng “dịch” ngay giờ giấc cho má. Má cười bên kia đường dây:
- Nói ít ít, kẻo tốn tiền.
- Má làm gì đó má? Có ai ở nhà với má không?
- Có ai đâu! Em con đi làm rồi, tối mới về. Má có một mình đây thôi!
Cổ họng Thi nghẹn lại. Thi không nói được. Má rất tinh ý. Má nói:
- Sao vậy con?
- Má…
- Lại sắp ca bài cải lương cho má nghe phải không? “Má, má ơi qua bên này chơi với con”… Má không sao đâu!
- Má ơi, con không yên tâm… Má ở có một mình…
- Khổ quá! Đến tối có em con về mà!
- Nhưng má cứ thui thủi một mình cả ngày như vậy, buồn lắm!...
- Má có cái ti-vi làm bạn đây! Thiếu gì tiết mục hay để coi.
- Má qua bên này… có con cháu đông đúc, má không phải ở nhà một mình…
- Ở đâu cũng vậy thôi con ơi! Ở bên này, má còn có ba.

      Má còn có ba, ở bên này. Mỗi sáng má vẫn uống cà phê sữa với ba. Ba uống trước, má đem xuống uống sau. Ngày trước thì khác, mỗi lần má pha cà phê cho ba, má thường hớp trước một ngụm, gật gù khen “Ngon!”, rồi mới trao cho ba, tủm tỉm cười. Mấy mươi năm vẫn là như vậy. Ba với má hầu như rất ít khi rời nhau. Kể cả bây giờ, sau năm năm má uống cà phê sau ba, vẫn như không thể rời nhau. Ở bên này, má còn có ba. Tro cốt của ba, má gửi bên chùa. Bàn thờ của ba mấy năm nay vẫn tỏa hương khói ấm cúng. Có gì khác với ngày xưa đâu! Mấy đứa con ở Mỹ dụ má đi qua ở, đem “ba” qua luôn. Má từ chối nguầy nguậy:
- Thôi! Má không thay đổi đâu! Các con cứ lo phần mình đi, nuôi con cái cho giỏi, cho chúng nó học hành nên người. Lúc ba còn sống, ba cũng nói muốn ở Việt Nam chứ không đi đâu cả. Ba má đã qua Mỹ chơi rồi, biết hết rồi, cho ba má về sống tại quê nhà, chết tại quê nhà. Tụi con và các cháu còn trẻ, đường còn dài, cứ đi theo ý nguyện của mình. Má ở đây, có lối xóm, có chùa chiền, má quen rồi!
Nói mấy cũng bằng không. Chị em Thi đành chịu thua má.
Hôm nay, sau khi kể cho má nghe về chuyện người phụ nữ trước thư viện khen mái tóc của Thi, Thi hân hoan nói tiếp:
- Má ơi! Con được khen, con nghĩ tới má liền. Con được hưởng di truyền từ má đó má!
- Di truyền hả? Ờ. Nhưng di truyền gì thì tóc má cũng đã bạc muối tiêu rồi.
- Tóc má bạc trễ đó! Mẹ của các bạn con đã bạc tóc trước má mấy mươi năm nay.
- Ừ! Chắc má cũng được di truyền từ bà ngoại.
      Hai mẹ con cười với nhau. Đêm đó, Thi chìm trong giấc ngủ có suối tóc đen nhánh của má. Suối tóc như một chiếc võng êm ái, và Thi như con sóc nhỏ nằm gọn trong đó. 

* * *

      Má có một món tóc, một lọn tóc thật là dài. Má nói ngày trước các bà thường hay có “đầu tóc mượn”. Nghe gì mà kỳ vậy má? “Đầu tóc mượn” chính là lọn tóc xin hoặc mua từ một người khác, có thể là vì mình quá ít tóc không đủ để bới thành một búi. Nhưng má thì không phải mua hoặc xin ai. Thật ra, cần phải hồi tưởng một vòng theo lời má kể thì mới thú vị. Má nói khi xưa, lúc cả nhà theo đoàn dân chúng “tản cư” vào nơi rừng sâu nước độc, má đã mắc bệnh thương hàn. Qua cơn đau, tóc má rụng chỉ còn lưa thưa. Mái tóc dày mượt thời con gái giờ đây nắm lại chỉ bằng cọng đũa. Má ra chợ mua một món tóc “mượn” để chắp thêm vào cho dễ bới tóc. Đêm hôm đó chắc là do “thần hồn nát thần tính”, bị ám ảnh bởi lời của bạn bè, má nằm mơ thấy có người đàn bà lạ mặt đến bên cạnh, đòi lại đầu tóc. Thế là sáng hôm sau má đem món tóc tặng lại người bán hàng. Bà nội khuyên cạo hết tóc đi, tóc sẽ mọc ra đều. Má vâng lời. Từ đó, má có lại mái tóc đen dài óng ả. Mỗi khi chải tóc, rụng ra sợi nào, má đều nhặt lấy và vuốt lại thành một lọn tóc, má cột chặt một đầu, và dùng lọn tóc ấy làm đầu tóc “mượn” của chính mình.

      Má gội đầu bằng bồ kết, giống như bà ngoại. Cho đến khi sinh ba bốn đứa con, má vẫn dùng nước bồ kết. Loại trái màu đen, dài, vỏ giòn cứng, phơi khô, má nấu cả trái hoặc bẻ ra nhiều khúc. Mấy anh chị em thấy nước bồ kết đen thui, đứa nào cũng le lưỡi. Sau này má cũng dùng dầu gội đầu như đám con cháu, nhưng má vẫn hay trầm trồ khi nói về trái bồ kết, cho rằng nhờ đó mà tóc má luôn xanh đen.

      Nếu chỉ nói về một mái tóc thì chắc cũng mau hết chuyện. Thế nhưng Thi hay liên tưởng dòng tóc như một dòng đời. Cũng là một ý nghĩ không có gì mới mẻ cho lắm. Chỉ có ý nghĩa vì Thi đã xa má nửa vòng trái đất. Những giây phút được sống bên má thật hiếm hoi. Thuyết phục, năn nỉ, giận hờn… đủ cách rồi mà cũng chẳng được gì đâu! Má giảng hòa:
- Má theo lũ con bên đó thì bỏ lũ con bên này? Theo cái lũ bên này thì lũ con bên đó lại buồn… Thôi, để má yên, cái nhà này là của ba má tạo dựng, dù sao má sống trong đó cũng được tự do hơn.
Mà thật, đám con chín đứa thì một nửa ở hải ngoại, một nửa ở Việt Nam. Thôi đành vậy! Đứa nào về thăm má được thì thăm. Không giành nhau nữa.

      Sau khi ba mất, mái tóc của má bạc thêm nhiều. Dòng đời đã nhuốm những u buồn. Với các con, má trẻ mãi. Má trẻ như cô gái ngày xưa xinh đẹp thông minh, hát hay. Ba đi học về ngang nhà, tỏ tình bằng một câu độc đáo:
- Này cô ơi! Về nói giùm với mạ…
- Dạ, chi ạ?
- Nói mạ đừng có gả cô cho ai hết, để dành đó… cho tôi.
Mỗi lần nhắc lại, ba và má đều cười ngặt nghẽo.
Má trẻ như người mẹ tay dắt ba đứa con đầu, tung tăng trong hội chợ. Má trẻ như người đàn bà lam lũ những năm tháng bắt chước người ta đi buôn vì trong nhà hết tiền, cái gì cũng mang ra bán. Má đi buôn gạo, buôn trà, buôn cả gà. Nói “buôn” cho oai chứ mỗi người một cái túi, mắt lấm lét nhìn trước ngó sau, có lúc cũng nếm mùi bị bắt hàng và ngồi cả giờ trong trạm thuế vụ. Má trẻ như người vợ 50 năm, cùng ba đứng cho con cháu chụp hình. Một thoáng má như trẻ thơ, thấy ngón tay mình đụng vào cái bánh làm dính kem, má hồn nhiên đưa ngón tay lên mút. Lũ quỷ sứ được dịp cười chọc quê má.

      Má trẻ như khi đã làm sui, như khi đã làm bà, như khi đã làm cố.

* * *

      Một hôm, khi gọi về thăm má, Thi hỏi má đang làm gì, má nói má đang ngồi với chị Hoa hàng xóm. Chị ấy đang chải tóc cho má, và hai người sẽ chuẩn bị đi chùa. Chị Hoa ấy thường chở má đi chùa bằng xe Honda, có nghĩa là xe gắn máy. Tiện thể, má khen chị Hoa là người con gái rất tốt, không lập gia đình, chỉ thích đi chùa nên hợp với má lắm. Đi đâu má cũng gọi chị ấy đi cùng, vì con cái bên nhà cũng bận bịu đi làm, bận bịu gia đình riêng. Má nhờ có chị Hoa nên đỡ cô độc. Chị ấy đỡ đần cho má như người thân thuộc vậy. Thi nghe mừng. Nhưng không hiểu sao, khi bỏ điện thoại xuống, nước mắt Thi trào ra. Một cảm giác kỳ lạ như là có chút ganh tị. Ồ! Tại sao? Thi không biết!

      Sáng hôm sau, khi ngồi xuống trước máy vi âm, lòng ngập tràn thương nhớ xen lẫn chút tủi thân, Thi có cảm giác không muốn làm việc. Nhưng rồi, như một nhịp sống không gọi nhưng cũng đã gõ, những ánh đèn xanh chớp sáng lòe, nhấp nháy trên hệ thống điện thoại, như nóng lòng, như thúc giục. Một động tác quen thuộc: Thi bấm một nút xanh để nhận người bên đầu kia của đường dây, từ một nơi nào Thi không biết.
- A-lô, Hà Thi xin kính chào…
- Cô Hà Thi! Ôi, “gặp” được cô tôi mừng lắm! Sáng nào chưa nghe tiếng của cô thì tôi cảm thấy thiếu thốn làm sao! Cô như là người thân của tôi vậy. Hà Thi ơi, xin cô cho tôi nghe một bản nhạc, bản…
Một người khác:
- Thưa cô Hà Thi, tôi lần đầu tiên gọi cho cô. Nhưng cô ơi, tôi là thính giả thầm lặng của cô đã mấy năm nay rồi đó! Tuy tôi chưa được trực tiếp nói chuyện với cô, nhưng mỗi ngày tiếng nói của cô đã an ủi tôi rất nhiều. Tôi là một người già sống trong tòa building 8 tầng của San Diego đây cô! Tôi ở có một mình, không con cháu…
      Thi chợt nghe nhẹ lòng. Mọi cái như đã có câu trả lời. 

* * *

      Diệu Hạnh từ một thiền viện nhỏ ở Rescue về ghé qua thăm Thi. Hai người từng là bạn thân thuở còn viết báo học trò. Gặp Thi, Diệu Hạnh kêu lên:
- Chao ôi! Thi để tóc dài quá nhỉ!
- Hạnh thấy dài nhiều chưa? Thi vẫn còn thấy ngắn, chưa đủ…
- Quá dài rồi! Trước giờ chỉ thấy Thi để dài lắm là ngang vai, sao bây giờ đã đến lưng? Có tâm nguyện gì không?
Thi cười trêu bạn:
- Người ta có tâm nguyện thì thường xuống tóc, chứ để dài làm chi! Cũng như…
- Như mình đây phải không?, Diệu Hạnh ngắt lời ngay.
- Tâm nguyện của Hạnh thì lớn lắm, Thi chẳng dám bì đâu!
- Có hay không cũng được. Thi để tóc dài lại càng thấy giống bác gái. Mình nhớ ngày xưa mỗi lần đến chơi, mình mê mái tóc của bác khi xõa ra dài gần đến gót. Bác bới tóc lên trông thật hay!

      Thi bâng khuâng tâm sự:
- Hạnh có biết không, xa mẹ là điều mà Thi khó chấp nhận. Thuở nhỏ, có bao giờ Thi đi xa mẹ nửa bước, trừ những khi đi học thôi. Mẹ mình vất vả nhiều với đàn con. Vậy rồi, từ lúc ra trường, Thi là đứa bay nhảy nhiều nhất trong mấy anh chị em. Mẹ mình nói mình có nốt ruồi ở bàn chân nên là cái chân chạy. Bây giờ thì… đã chạy xa mẹ nửa vòng trái đất. Già đầu rồi vậy mà mỗi khi đau ốm, mình vẫn có cái khao khát là nằm ở cái giường của mình ngày còn bé, được bàn tay mẹ sờ trán thật là mát…
Thi chợt im bặt khi thấy Diệu Hạnh xoa hai bàn tay và chắp lại để trước ngực. Một thoáng lặng yên. Thi nói nhỏ:
- Hạnh! Xin lỗi…
Hạnh cười thật hiền từ:
- Có gì đâu! Mình mất mẹ gần hai mươi năm nay, Thi cũng đã biết rồi. Quá sớm phải không Thi? Nhưng cái ý niệm “có mẹ” vẫn nguyên vẹn. Thật ra, mình đã phải chiến đấu thật gay gắt với chính mình để thắng được cái sự thật “mất mẹ”. Bây giờ thì yên rồi! Những đêm mình ngồi thiền xong, đi vào giường ngủ, cũng như những lúc giật mình dậy với tiếng kiểng thức chúng, mình thấy mẹ mình vẫn luôn ở bên cạnh mình, vỗ về an ủi.
Hai người bạn ngồi yên lặng …

* * *

      Bàn tay người thợ uốn tóc nhẹ nhàng thắt một cái bím cho Thi sau khi đã cột tóc lại thành một cái “đuôi sơ-van” thấp(*). Và cũng thật thành thạo với công việc này, anh dùng chiếc kéo sắc, cắt phía bên trên sợi dây thun cột tóc. Thi đã có một mái tóc “bom bê”. Thi nâng niu bím tóc của mình, cho vào một túi “ziploc”. Ngày mai sẽ cho vào phong bì và gửi bưu điện đến tổ chức “Lock of love” ở Florida. Một em bé nào đó sẽ nhận mái tóc thật làm từ tóc của mình đây! “Món tóc tình yêu”, món tóc của mẹ, của cha. Một bác sĩ đã cho biết rằng ngày nay những gì gọi là “prosthesis”, những bộ phận nhân tạo, đều không thiếu. Tóc cũng vậy. Tóc làm bằng vật liệu tổng hợp cũng giống y hệt tóc thật, không hiếm và cũng không đắt tiền. Nhưng những món tóc tình yêu khi được nuôi dưỡng cả năm trời rồi mới cắt mang tặng, sẽ có ý nghĩa rất khác. Người mang mái tóc ấy sẽ cảm nhận được tình yêu của một người xa lạ gửi cho mình. Cảm giác bệnh tật sẽ giảm đi rất nhiều, như vị bác sĩ nói, người nhận sẽ “not only look good, but also feel good”.

      Dòng đời của ba má vẫn chảy hoài trên chính con người của con. “Lock of love”! Món tóc của tình yêu! Thi hài lòng với tâm nguyện của mình. 

(*) đuôi ngựa, queue de cheval, ponytail

Mother’s Day, 2010
Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh
 
vietbao.com
 
 
 

alt

Làm mẹ? Ôi! Mình đã làm mẹ sao?...

Vân mở mắt sau một giấc ngủ ngắn - Vân biết là ngắn, vì đưa mắt nhìn lên chiếc đồng hồ treo trên tường, thấy chỉ độ ba mươi phút từ khi được đưa từ phòng sinh về đây. Căn phòng này thật xinh xắn nhờ những vật dụng trang trí đơn giản nhưng sáng sủa và thanh nhã. Mấy bức tranh vẽ phong cảnh treo trên các bức tường. Một lọ hoa tươi vui đặt gọn gàng trên chiếc kệ ở góc phòng. Một máy TV nhỏ đặt vừa tầm mắt. Chiếc giường Vân đang nằm thì êm ái lắm. Có cả chiếc giường dành cho người nhà ở lại nữa. Và, ô kìa! một chiếc giường nôi be bé đặt bên cạnh giường Vân. Chỉ cần một cái với tay, Vân đã có thể vịn lấy thành nôi thấp, và bồng lấy em bé ra với mình.

Nhưng Vân chợt ngơ ngác một thoáng. Lạ nhỉ! Cảm giác gì đây? Một cái gì xem như rất quen thuộc nhưng cũng thật lạ lùng. “Người bạn mới”, Vân đã được trông thấy ngay khi “bạn” lọt lòng, Vân cũng đã được cô y tá cho xem em bé ngay khi em chưa được tắm rửa gì cả. Một em bé ướt mèm, đỏ hỏn. Rồi thì sau vài phút đem đi, người ta lại đem em bé đến, với một sắc diện khô ráo hơn, sạch sẽ hơn, được mặc quần áo tươm tất, rồi đẩy về phòng cùng với Vân. Em bé ngủ. Và người mẹ trẻ, sau những phút giây gắng sức tột cùng, cũng đã mệt nhọc thiếp đi một giấc.

Vân nhè nhẹ ngồi nhỏm dậy. Một cảm giác đau buốt lan tỏa khắp người. Nhưng không đáng kể so với cái đau của sự sinh nở. Mình cũng giỏi chịu đựng lắm đấy! Vân tự mỉm cười khôi hài với chính mình, rồi bỗng nghe hai mắt cay xé. Ngoại trừ Hùng, ông xã của Vân, đã có mặt bên cạnh Vân suốt thời gian “đi biển”, không có ai nữa cả. Ba ở tận Boston xa lắc, mẹ thì đã không còn. Hùng trở lại sở để giải quyết một số công việc dở dang, sẽ trở lại với Vân vào chiều tối. Một người mẹ trẻ sinh con đầu lòng, không có mẹ bên cạnh. Cũng không có ai nằm chung phòng với mình để chia xẻ chút cảm tưởng đầu tiên. Vân lau vội khóe mắt, rồi đưa tay toan bồng em bé lên. Nhưng không được, em bé đang ngủ mà! Vân lại ngồi yên, ngắm nhìn đôi mắt bé tí xíu nhắm nghiền, cánh mũi phập phồng nhè nhẹ theo hơi thở, làn da đỏ hồng như da của một con búp bê bằng nhựa, cái đầu bé tí xíu bằng nắm tay của Vân, đội một cái mũ nỉ ôm khít lấy thật vừa. Và bàn tay, và đôi chân… Vân sờ khe khẽ lên làn da mịn, mơn man, bỗng giật mình theo với cái giật mình của em bé. Ôi, em bé mỏng manh quá! Bỗng nhiên Vân cảm thấy một chút gì ngỡ ngàng. Sao Vân không có lại cái cảm giác thân quen như đã có với em khi em nằm trong bụng mình nhỉ? Hơn chín tháng sống cùng em bé trong lòng, người mẹ trẻ này đã tưởng sẽ có thể ôm chặt em ngay khi em được đặt cạnh bên mình. Chẳng là đêm nào hai vợ chồng cũng cùng thủ thỉ nói chuyện với con, hát cho con nghe, hứa hẹn thương yêu, cưng chìu con đấy sao? Chẳng là mỗi khi ăn cơm, đi đứng, Vân cũng thường nâng niu, rón rén, sợ con bị va chạm mạnh đấy sao? Thế mà bây giờ, em bé đang ở trước mặt, một tác phẩm do chính mình tạo ra đấy, mà sao Vân nghe có chút gì xa lạ? Vân muốn gọi “Con gái yêu của mẹ ơi!”…. Ôi, sao giống như trong các bài hát hoặc trong phim, trong kịch thế nhỉ? Cảm giác hơi ngượng ngập làm Vân thấy ghét chính mình. Tại sao mình không thể làm như bao nhiêu người vẫn làm?...

Bỗng Vân giật mình hoảng sợ. Hay là ta đã mắc phải chứng trầm cảm sau khi sinh? Không, mình rất vui vẻ mà! Không thể nào! Em bé trước mặt mình đây, là con ruột của mình với Hùng, không có gì để thắc mắc. Vân cương quyết bồng em bé lên. Và Vân mở miệng nói với em bé lời đầu tiên:
- Em bé! Bé yêu!...
Vân tự mỉm cười chế nhạo mình. Lại không thể xưng hô “mẹ, con” với con của mình hay sao? Vân thấy mình như cô nhóc học sinh đang ngơ ngác trước lớp học mới, xa lạ với thầy cô mới, với… người bạn mới.

***

Em bé ngủ li bì chưa hề thức dậy, ngoại trừ một vài lần cựa mình nhăn nhó, nhếch cái miệng nhỏ xíu lên một chút rồi lại ngủ ngay. Trong thời gian đó Vân có thể thưởng thức một tô xúp do bệnh viện cung cấp, trò chuyện một chút với Hùng rồi Hùng lại đi lo giấy tờ cho em bé. Vân đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Những bông hoa vàng rực ngoài kia làm Vân nhớ đến mẹ. Mẹ yêu màu hoa vàng. Ngôi nhà xinh xắn của gia đình được trang trí với những bông hoa vàng. Mà mẹ có sống với ba và Vân được bao lâu đâu! Mẹ mất khi mẹ còn rất trẻ, lúc Vân chỉ mới mười tuổi. Có lẽ những ngày tháng gian khổ đã làm cho mẹ vốn đã yếu đuối bệnh hoạn lại càng sút kém thêm. Ngày xưa ấy, một đêm mẹ đã cùng ba bơi mấy tiếng đồng hồ trên biển, vùng biển sát ngay viện nghiên cứu nơi ba mẹ cùng làm việc, để ra đến một chiếc tàu nhỏ, lặng lẽ đi trên sóng nước như một con cá đen, lênh đênh cho đến khi được tàu lớn vớt. Những tháng ngày sóng gió dập vùi không ngăn được đoàn người đi đến bến bờ. Ba mẹ lên trại tị nạn được vài tháng thì Vân chào đời. Ba kể lại cảnh khổ của mẹ lúc sinh Vân, mẹ suýt chết vì không có sức. Thế rồi cũng đến lúc gia đình được định cư tại Hoa Kỳ, chấm dứt một khúc đời khổ ải. Nhưng niềm vui của ba, của Vân đã tắt khi mẹ ra đi vĩnh viễn. Ba một mình nuôi con ăn học thành tài. Vân có chồng, và lại đi làm ở San Jose, xa ba, vì công việc đòi hỏi phải như thế.

“Mẹ ơi!” Vân kêu lên khe khẽ. Chợt thấy thương mình quá, nước mắt lại ứa ra.

Có tiếng người nói nho nhỏ ngoài cửa phòng. Vân nhìn ra. Hùng đang trao đổi chuyện gì với cô y tá. Hùng mang vào một cái bình trống, nói với Vân:
- Cái bình này, cô Kathy dặn là nếu không đủ sữa cho em bé bú, thì xin sữa của bệnh viện cho em bé bú thêm. Anh để trên bàn. Khi nào anh không có ở đây thì em bấm chuông gọi họ mà xin nhé!
- Vâng. Nhưng…
- Nhưng sao?
- Em… em chưa cho em bé bú.
- Không sao. Lúc em ngủ, cô Kathy có dặn anh là khi nào em bé thức dậy thì cho bú cũng được. Cố gắng cho con bú sữa mẹ.
- Em biết. Sữa mẹ dành cho bé, sữa bò dành cho con bê chứ gì!
Hai vợ chồng nhìn nhau cười. Lại sắp có một màn “méo mó nghề nghiệp” nữa đây. Chẳng là cả hai người đều cùng làm trong ngành y tế, quen thuộc với khoa dinh dưỡng học. Vân bẽn lẽn và pha một chút hóm hỉnh nói:
- Thôi, cứ coi như mình không biết gì hết cho xong. Ai nói gì mình nghe nấy.

Chuông điện thoại reng. Hùng nghe rồi trao chiếc điện thoại cầm tay cho Vân:
- Ba gọi em đó!
Vân vui mừng, đón ngay chiếc điện thoại. Ba ở Boston gọi sang cho mình…
- Hello! Ba!
- Con gái, con khỏe không?
- Con khỏe, ba à! Cám ơn ba.
- Sinh em bé dễ dàng hả con? Con có đau nhiều không?
- Dạ, cũng dễ ba à. Nhưng… cũng đau lắm ba à.
- Có khóc nhè không con?
- Có một chút xíu ba ơi, nhưng con chịu đau giỏi lắm, ba biết con gái của ba mà, con không có làm mọi người hoảng sợ đâu ba!
- Ba biết, ba biết mà, con ba giỏi lắm! Em bé thế nào, con?
- Khỏe lắm ba ơi! Em bé nặng tám pounds, dễ thương lắm.
- Vậy ba mừng. Ba không qua được với con, ba không yên tâm.
- Đã có Hùng, ba đừng lo. Nhưng … ba ơi!...
- Sao con?
- Ba ơi!... Con muốn hỏi ba, hồi mẹ sinh ra con, mẹ có nói với ba cảm giác của mẹ ra sao không hở ba?
- Mẹ con à? Để ba nhớ lại coi… Ờ!... Ba chỉ nhớ là… mẹ cũng như ba, rất vui, rất vui…
- Ba ơi, chỉ là vui thôi sao?
- Con, ba chỉ biết như vậy. Mẹ không nói gì thêm, nên ba không hiểu có gì sâu xa hơn không. Ba mừng lắm, nhưng ba phải tất bật lo những chuyện linh tinh xung quanh. Con biết không, trong trại tị nạn đâu có tiện nghi gì mấy. Ba phải xếp hàng chờ xách từng xô nước để về giặt tã cho con. Mẹ con ăn uống cũng không được dồi dào gì cả. Qua được giai đoạn đó là mừng lắm rồi con ạ. Nhưng… sao con hỏi vậy? Có vấn đề gì không con? Em bé lành lặn chứ?
- Dạ, em bé lành lặn, xinh xắn lắm ba à. Chỉ có điều…
- Điều gì?
- Thôi, không có gì đâu ba! Ba ngủ đi ba, ngày mai ba phải đi làm nữa. Bên ba khuya lắm rồi đó!
- Con cũng ngủ sớm đi. Cuối tuần ba sẽ bay qua thăm các con. Ba nóng lòng gặp cháu ngoại của ba lắm đó! Bye con.
- Bye ba!
Vân thẫn thờ nhìn vào chiếc điện thoại. Thấy Hùng ngó mình chăm chú, Vân vội cười nhẹ cho Hùng yên tâm, rồi trả điện thoại lại cho Hùng.

***

Vân trải qua một đêm thật lạ trong bệnh viện. Hùng đã rất cẩn thận xin sẵn một bình sữa cất vào tủ lạnh, rồi giúp Vân cho em bé bú mẹ nhưng không thành công, vì em bé chỉ ham ngủ chứ không ham ăn. Hùng chạy đi hỏi cô y tá, cô đến thăm rồi bảo hai vợ chồng yên tâm, ngày đầu tiên thường là như vậy, vấn đề là cố gắng cho em bé bú trong vòng 24 tiếng đồng hồ đầu tiên để bé không bị thiệt thòi vì bỏ lỡ cơ hội được bú sữa non.

Bây giờ Hùng đã ngủ say sau một buổi chiều lăng xăng mệt mỏi. Vân thấy thương Hùng quá, đã tất bật vì mình, lại còn lo lắng xem chừng em bé. Vân cũng không hứng thú xem một tiết mục trên truyền hình nên đã tắt máy. Đêm xuống đã lâu. Khắp khu bệnh viện O’Connor hầu như không một tiếng động. Không ngủ được, Vân nằm suy nghĩ vẩn vơ. Bất chợt em bé cựa mình, hơi nghiêng cái đầu bé tí xíu một chút, còn tay chân thì được bó quấn trong tấm khăn lớn, không quơ quào được. Vân nhỏm dậy nhìn em. Em bé mở đôi mắt ra, giống như chú nai vàng lần đầu tiên mở mắt nhìn khu rừng mùa xuân. A! Vân reo khẽ trong lòng. Đôi mắt to xinh xắn quá! Hai cái má hồng đầy đặn dễ yêu quá! Chiếc mũi thẳng và cao này! Cái miệng chúm chím nhoẻn nụ cười đầu tiên rồi kìa! Vân bắt đầu “chơi búp bê” đây! Em bé sẽ là một con búp bê trong bộ sưu tầm những con búp bê dễ thương của Vân nhé! Từ hồi còn bé Vân đã say mê chơi búp bê mà! Đến nay trong tủ của Vân vẫn còn nguyên bộ sưu tầm ấy. Vân bồng em bé lên. Hùng đã dặn khi nào em dậy thì gọi Hùng để Hùng giúp, nhưng thôi, Vân muốn để yên cho Hùng ngủ. Vân sẽ tự mình xoay sở lấy.

Một mẹ, một con, Vân bắt đầu “chơi búp bê”. Nào, em bé! Tập bú mẹ nhé em! Em bé biết không? Sữa mẹ quý lắm đó! Sữa mẹ có chứa các kháng thể thiết yếu để em bé ngừa được nhiều loại bệnh tật này! Sữa mẹ giàu chất bổ dưỡng và sinh tố này! Gì nữa nhỉ??? À, sách vở nói nhiều lắm, không nhớ hết. Thôi em bé hãy bú đi! Đừng có ngủ nữa há! Bây giờ em bé không còn nằm trong bụng mẹ nữa, em bé là người độc lập rồi! Độc lập thì phải tự ăn tự thở, không phải ăn ké thở ké người mẹ nữa đâu nhé!

Vân loay hoay một lát cũng làm được. Nhưng em bé bắt đầu cự nự. Bởi vì không có giọt sữa nào tiết ra cả. Vân ngạc nhiên, rồi trở thành hoang mang. Không thể nào! Sách vở đâu hết cả rồi? Vân trả em bé trở lại trong nôi, hy vọng em bé sẽ ngủ ngon như ban chiều. Vân băn khoăn. Những gì đọc được ở sách vở, qua những lớp tham vấn trước khi sinh, đều như không thật. Vân muốn tự mình khám phá, tự mình giải quyết, không muốn mỗi chút mỗi bấm chuông gọi y tá hay nhờ Hùng giúp. Vân nhớ đến mẹ. Mẹ có gặp cảnh ngộ như mình bây giờ không? Hoàn cảnh ăn uống kham khổ trong trại tị nạn có làm cho mẹ hao tổn nguồn sữa hay không? Mình còn quá nhỏ khi xa mẹ, đâu có chút kinh nghiệm nào của mẹ được kể cho nghe. Vân nhìn em bé. Ôi, em không ngủ lại! Em thức! Và em bắt đầu ọ ẹ những tiếng nghe như lè nhè năn nỉ. Vân lại cố gắng cho em bú, nhưng cũng như lần trước, Vân thấy thất vọng quá đỗi. Em lại vào nôi. Em giương đôi mắt to tròn nhìn Vân, Vân cảm giác đôi mắt đó đang nói lên những điều hờn trách…

***

Kathy trạc tuổi cô của Vân. Cô ngồi nghe Vân thuật lại đêm vừa qua – một đêm mà Vân và em bé thức trắng nhìn nhau, sau đó vào lúc rạng sáng em bé đã ngủ lại nhờ bú sạch bình sữa đã được hâm. Vân thất vọng lắm! Kể xong, Vân hỏi:
- Xin lỗi Kathy, cô đã có gia đình chưa ạ?
Kathy khẽ gật đầu:
- Có! Một gia đình bình thường em à!
- Vậy… Kathy có thể chia xẻ với em những giây phút đầu tiên làm mẹ của Kathy như thế nào không?
- Có thể chứ! Nhưng có một điều như thế này: tất cả những gì mình đã chuẩn bị cho chuyện bình thường thì nó lại không xảy ra bình thường.
- Em chưa hiểu…
- Này nhé, tôi đã chuẩn bị cho một cuộc sinh nở bình thường như dự đoán, thì một ngày kia, trong khi đi mua sắm, tôi trượt chân ngã, bị chấn thương khá nặng, và tôi được đưa đến bệnh viện. Em có biết không? Tôi đã sinh con … trên xe cứu thương.
- Ô! Rồi cô và con của cô có sao không?
- Ơn Chúa, mọi việc sau đó tốt đẹp cả. Nhưng… tôi không có được cái cảm giác ngồi trong phòng chờ đợi, hay thưởng thức quang cảnh của một phòng sinh bình thường.
Rồi Kathy thở ra nhè nhẹ:
- Em gái! Mỗi người được mẹ sinh ra trong một hoàn cảnh khác nhau. Mẹ tôi sinh tôi trong khi ở thành phố xảy ra một trận động đất, cả bệnh viện phải di tản. Thật là ngộ nghĩnh. Nhưng tất cả đều an lành. Mọi chuyện kể lại còn như trong mơ. Mỗi người một cảnh em ạ. Chỉ có một điều giống nhau, đó là “làm mẹ”.
- Nhưng Kathy ơi, em chưa biết “làm mẹ” thật ra là như thế nào. Chưa có ai chia xẻ với em…
- Em gái thân mến, rất đơn giản. Không ai chia xẻ được bằng lời nói đâu!
- Kathy, em không hiểu. Hãy nói rõ hơn cho em nghe đi!
Kathy không nói gì mà nhìn về phía nôi. Có tiếng ọ ẹ trong đó. Kathy cười:
- Kìa, em bé đã thức dậy rồi!
Vân bỗng có một cảm giác thoáng qua như là sợ hãi. Vân nhớ lại sự thất bại của mình đêm qua. Vân không muốn bị em bé nhìn mình bằng ánh mắt trách móc. Hai giọt lệ chực ứa ra khỏi mắt. Vân cố gắng kềm lại. Kathy đứng dậy, đến bồng em bé ra, trao vào lòng Vân. Vân miễn cưỡng bồng lấy em bé. Vân ấp úng:
- Kathy, có phải… có phải là… em đã bị bệnh gì không ? Có phải tâm lý của em có gì không?
- Đừng hỏi nữa, em gái. Khéo tưởng tượng thôi! Em bé đói bụng rồi đó!
- Nhưng em… em không có sữa Kathy ơi!
- À, có những bà mẹ sau khi sinh có sữa rất dồi dào, thậm chí phải cho bớt để nuôi những em bé khác. Nhưng có những bà mẹ, nhất là những bà mẹ trẻ khó có sữa. Khó, nhưng không có nghĩa là không. Nếu mẹ thiếu kiên nhẫn, nguồn sữa sẽ tắc, em bé sẽ thiếu nguồn sữa mẹ tốt lành, phải đi bú bò – Kathy cười hóm hỉnh – là đi bú sữa bò đấy! Hãy làm theo lời tôi. Kiên nhẫn nhé! Tôi giúp em.
Vân nhìn vào đôi mắt xanh trong vắt của Kathy, chợt thấy như mẹ thoáng về trong đó. Tiếng của Kathy đều đều bên tai – làm thế này, thế này, hãy kiên nhẫn nhé em!...

Và rồi, như có một luồng điện chạy dào dạt ngang lồng ngực, Vân nín thở lắng nghe. Một cảm giác tê nóng rần rần trong da thịt. Vân đã nghe rồi! Vân đã biết rồi! Là dòng sữa! Bỗng nhiên Vân ôm chặt đứa bé lúc này đang đăm đăm nhìn mình với ánh mắt hài lòng, thốt lên:
- Con yêu! ngoan nhé, Mẹ cưng.
“Người bạn mới” không còn xa lạ, đã trở thành đứa con thân yêu. Vân cười rất hạnh phúc. Ôi, làm mẹ! Làm mẹ đơn giản là như thế!

Mother’s Day 2009

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

 

 

 

alt

NumberDownloadPlaySizeLength
1
download
Downloads:
0
TimAnh
PLAY
PAUSE
STOP
On
Off
X
4.47 Mb4:53 min
e

 

1

Lũ trẻ kéo nhau chạy theo Đoan. Chúng tưởng chị Đoan của chúng đang bày một trò chơi. Mà thật giống như một trò chơi. “Rồng rắn lên mây”! Mười đứa nhỏ níu áo nhau. Đoan dẫn chúng vào phòng ngủ của bà ngoại. Đây là căn phòng kín đáo nhất nhà.

Thêm một tiếng nổ ầm vang. Lũ trẻ dáo dác. Như một phản ứng không thể nào khác hơn, Đoan bảo lũ trẻ ngồi hết xuống đất, rồi kéo nhanh tấm nệm giường, dùng tấm nệm ấy che chúng lại. Lũ trẻ hồn nhiên lại thấy như trò chơi tiếp tục. Chúng khoái chí với cái mái  nhà dầy cộp trên đầu. Nhưng rồi những tiếng nổ tiếp theo nhau dồn dập làm cho mấy đứa nhỏ bắt đầu sợ hãi. Chúng biết không phải là trò chơi rồi. Giờ đây, tiếng trái đạn như đang bay vút qua đầu. Một đứa ré lên khóc. Vài đứa khóc theo.

Và tới lượt Đoan muốn khóc. Bởi Đoan không biết mình đang làm cái gì đây. Không phải là phương tiện che chở an toàn nhưng tấm nệm giường lại được Đoan dùng như một cái mái che. Nhà ở thành phố làm gì có hầm trú! Mà đạn pháo kích thì réo ầm bên tai. Nghe người lớn ở nhà ngoài bảo nhau đang có pháo kích ở Tân Sơn Nhất. Đoan không biết rồi cuộc pháo kích này sẽ kéo dài bao lâu. Và nếu lỡ như có một trái rớt ngay căn nhà này thì sẽ ra sao? Cái “mái che” này có đủ bảo vệ mấy đứa trẻ yếu ớt không? Nhưng thôi kệ, Đoan nghĩ cách làm cho bọn nhỏ yên tâm. Đoan bắt đầu kể một chuyện vui. Bầy trẻ dễ dụ, nghe chuyện rồi rủ nhau cười.

Rồi thì “Ngày xửa ngày xưa”… Ồ, không được, chuyện cổ tích không hợp trong lúc này. Đoan chuyển sang câu chuyện của bé Tuyên. Chuyện của đầu tháng tư mà cũng như một chuyện đời xưa.

“Có một chú bé ngoan thật là ngoan, đi theo bố vào Sài Gòn chơi. Bố đi làm ở trong trại lính, chú bé ở nhà người cô ruột. Bố lại bay ra thăm nhà ở Đà Nẵng. Chú bé được gửi lại nhà người cô ruột, chờ bố vào đi làm tiếp. Đùng một cái, không được tin gì của bố, của mẹ và cả nhà. Chú bé không biết sự gì xảy ra, vì không có ai nói cho chú bé biết cả. Nhưng chú bé tinh ý lắm, chú nhìn nét mặt kỳ lạ của mọi người là chú đoán được có một cái gì ghê gớm lắm đã xảy ra. Mọi người có vẻ nâng niu chiều chuộng chú bé hơn, lo lắng cho chú hơn, và có lúc, cô và các anh chị nhìn chú và chảy nước mắt. Chú bé không dám hỏi họ, không dám thắc mắc. Chú mới bốn tuổi thôi, là con út của bố mẹ. Chú lặng lẽ ngồi vào một góc. Chú cũng muốn khóc lắm, mà chú không hiểu tại sao. Mọi người xem ti-vi, đọc báo. Chú bé chưa đi học, nên chỉ xem hình ảnh trên ti-vi và nghe người ta giải thích trên đó. Chú bé hiểu. Chú biết nơi bố mẹ và các anh chị mình ở đã “mất”. Chữ “mất” nghe kỳ quặc quá, chú không muốn nghe, bởi vì đó mà chú không biết gì về bố mẹ và các anh chị mình nữa.”

Đoan ngừng kể, thở một chút. Lũ trẻ quá biết đoạn tiếp theo của câu chuyện, nhất là chú bé Tuyên ngồi trong đám “khán giả” đây. Nhưng chúng vẫn thấy vô cùng hấp dẫn. Hầu như tiếng đạn thỉnh thoảng xéo ngang không còn làm chúng để tâm. Đoan nhớ lại khoảng thời gian đó, mỗi khi bé Tuyên giương đôi mắt to đen nhánh nhìn mình, Đoan đã không chịu nổi. Cái viễn cảnh một đứa bé con không bao giờ còn gặp lại cha mẹ và anh chị của nó làm mọi người nát lòng. Cả một gia đình bặt tăm. Và số phận của Đà Nẵng như đã khép lại.

Chừng như tiếng đạn pháo đã ngưng. Tụi con nít bắt đầu cảm thấy ngột ngạt. Đoan giở tấm nệm, bảo chúng ra ngoài. Từng đứa, từng đứa đứng dậy. Mồ hôi lấm tấm trên trán chúng. Đoan thở ra. Chưa thấy cảnh trốn đạn nào kỳ quặc thế này. Chẳng biết nơi nào là an toàn cả. Khi bọn trẻ ra hết ở nhà ngoài, Đoan thu xếp lại căn phòng. Sẵn đó, Đoan quét dọn cả nhà. Đống giày dép để ngoài cửa ai nhìn thấy cũng thất kinh. Khoảng năm mươi đôi. Vâng, năm mươi đôi! Và cũng con số chừng đó người hiện giờ đang trú ngụ trong căn nhà nhỏ chỉ vừa cho một gia đình. Một cái trại tị nạn thu nhỏ! Và căn nhà, nhà của dì, từ gần một tháng nay hầu như ngày nào cũng có người vào thêm. Thoạt đầu là bà con từ Đà Lạt, sau đến Nha Trang, rồi Phan Thiết kéo vào. Và, cái gia đình ở Đà Nẵng tưởng như đã tuyệt vọng, gia đình của cậu, đã theo được chuyến tàu cuối cùng, lênh đênh nhiều ngày rồi vào đến Sài Gòn - gia đình của bé Tuyên. Mọi người sống xúm xít, mỗi gia đình một mảnh nhỏ trong căn nhà. Họ cố gắng tiết giảm tối đa những sinh hoạt, sao cho những ngày tạm trú được an vui. Mà họ không biết sau những ngày tạm trú này sẽ là cái gì. Bởi họ không dám chắc họ sẽ còn dịp trở về nơi chốn cũ của họ hay không. Họ thấy tương lai mờ mịt. Mỗi ngày lại có tin mất một thành phố, một thị xã, thậm chí một tỉnh. Họ bó gối ngồi nhà theo dõi tin tức hoặc rủ nhau đi lang thang nơi này nơi khác vì căn nhà chật quá. Không làm lụng, không học hành. Chỉ có gia đình của chủ nhà là còn duy trì được các sinh hoạt tối thiểu, bên cạnh đó là lo cho sinh hoạt của “trại tạm cư” này. Đoan mấy năm nay ở trọ nhà dì để đi học, nên cũng làm việc y như các con của dì, đi học về là xắn tay áo lên để giúp mọi người nấu nướng, giặt giũ. Công việc cũng như các vật dụng đều “phình” lên gấp bội. Và những ngày này, cuối tháng, Đoan không đến trường, bởi sinh hoạt nhà trường cũng đã ngừng lại. Không ai bảo ai, mọi người rút về lo cho công việc của nhà mình. Một số bạn bè đã đột nhiên biến mất trước đó. Những sinh viên cần mẫn nhất khi đến trường cũng thất vọng vì không thấy thầy cô.

Tháng tư, nóng bức, ngột ngạt. Dù trời đã tối nhưng cái nóng như vẫn quyện lấy từng con người. Bữa cơm cũng đã xong. Không có dọn bàn, mà chỉ là thay nhau lấy cơm ăn vì không có đủ chỗ cho mọi người cùng ngồi ăn. Bé Tuyên, chú bé bốn tuổi, giờ không còn buồn rầu theo người lớn nữa, vì đã được đoàn tụ với gia đình. Chú bé còn được gặp chị giúp việc của nhà mình, là chị Son, cũng từ Đà Nẵng chạy theo vào. Chị này là một cô gái đôi mươi, vạm vỡ như nam giới. Đoan thường hay hỏi thăm chị về gia đình, biết chị ở thôn quê, nghèo nên không được đi học, từ mười ba tuổi đã đi làm thuê giúp việc để phụ nuôi gia đình. Trông vẻ mặt chị rất hiền lành. Bỗng tối nay, khi nghe tin tức dồn dập về những cuộc chạy loạn, chị nói lẩm bẩm mà như nói với Đoan:

-         VC mà vô thì tui sướng.

Đoan giật mình, hỏi ngay:

-         Ai bảo với chị như vậy?

-         Người anh bà con của tui nói.

Đoan lặng người. Cảm giác y như cảm giác lúc nghe thầy Tính, người thầy dạy môn Thực tập Ký Sinh Trùng trong trường, thản nhiên nói “Tôi là VC đây! Chị có sợ không?”

 

2

 

Đêm qua dường như không ai ngủ được. Không nói ra, nhưng ai cũng thấy mình mong chấm dứt cảnh chen chúc này. Trở về! Ai cũng đang mong được về lại những thành phố đã mất. Nhưng không đơn giản chỉ thế, đã có vài thanh niên trong họ hàng nhà Đoan tìm đường ra đi. “Ra đi”, từ ngữ lạ tai. Có người ra phi trường, có người ra bến tàu.

Một người bà con chạy ra Tân Sơn Nhất chờ chực cả đêm, rồi trở lại với gương mặt hốc hác. Anh đi không lọt. Anh bảo ngoài đường đang náo loạn cả lên. Nhiều cảnh cướp bóc đã xảy ra.

Má và dì đang bưng khệ nệ một giỏ thức ăn mua ở chợ đầu xóm để lo cho “trại tạm trú” qua ngày. Đoan chạy tới phụ khiêng vào nhà bếp. Chợt có tiếng của cậu:

-         Mọi người lại đây, nghe này!

Tiếng nói từ trong radio vang ra, mọi người lắng nghe.

“Đường lối, chủ trương của chúng tôi là hòa giải và hòa hợp dân tộc để cứu sinh mạng đồng bào. Tôi tin tưởng sâu xa vào sự hòa giải giữa người Việt Nam để khỏi phí phạm xương máu của người Việt Nam. Vì lẽ đó, tôi yêu cầu tất cả các anh em chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa hãy bình tĩnh ngưng nổ súng và ở đâu thì ở đó. Chúng tôi cũng yêu cầu anh em chiến sĩ chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam ngưng nổ súng, vì chúng tôi ở đây đang chờ gặp chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam để cùng nhau thảo luận lễ bàn giao chính quyền trong vòng trật tự, tránh sự đổ máu vô ích cho đồng bào.”

Mọi người nhìn nhau, như tê cứng lại một phút. Cậu nhắm nghiền mắt lại. Người sĩ quan dành cả thời trai trẻ cho binh nghiệp, từng nếm mùi gian nguy trên chiến trường, từng chia sẻ niềm vui nỗi buồn của người dân suốt hai mươi năm, trong phút giây này đầu óc hồ như trống rỗng. Mọi người cùng im lặng theo với cậu. Trong những ngày cuối cùng của Đà Nẵng, gia đình bị kẹt lại, cậu đã thấy trước được làn sóng dữ đang cuồn cuộn chảy vào Nam. Cậu tưởng không bao giờ thấy lại người thân, nhất là đứa con trai út còn ở trong Sài Gòn. Như có một phép lạ, vào lúc nguy nan nhất gia đình cậu đã hòa cùng dòng người tất tả lên được một chiếc tàu tư nhân và xuôi vào Sài Gòn. Những ngày cuối, khi vào công tác trong Sài Gòn, cậu đã có nhiều cơ hội ra đi để tránh cho mình những nguy hiểm sau này. Cậu bị giằng xé trong tư tưởng. Cậu thương anh thương chị, thương đại gia đình của cậu. Cha mẹ mất sớm, cậu gắn bó với anh chị, với cái đại gia đình này biết bao! Cậu biết cái cơ hội cuối cùng sẽ dễ vuột mất. Trong đầu của cậu, hai chữ “không đi” hiện ra thật lớn. Nhiều người sẽ cho là cậu dại, nhưng họ không thể nào hiểu cậu đâu! Nhiều lần cậu đã quay đi để tránh ánh mắt trách móc của mợ. Và đến giây phút này, cậu tự hỏi phải chăng cậu đã sai.

Không khí ngột ngạt. Đoan lấy cớ đi mua thêm mấy thứ cần dùng, nổ máy xe Cady chạy ra đường. Bỗng nhiên Đoan muốn chạy vào đó, con đường cây còng. Nhưng đã không được, vì mấy ngày nay người ta cấm không cho ra vào khu vực ấy. Họ giờ đang ra sao, những người thương binh đang nằm trong bệnh viện? Nếu có một sự thay đổi lớn xảy ra, họ sẽ bị đối xử thế nào? Và Thắng nữa, vết thương của Thắng ra sao rồi? Thắng có được bình an không? Đoan thấy mình lênh đênh trong một thứ không khí nhờn nhợn.

Người ta xô đẩy nhau chạy náo loạn, chạy cả xuống đường. Có ai đó nói “Hôi của! Hôi của!” Đoan hoảng sợ chạy nép vào sát lề đường. Mấy hôm trước đã có một “phong trào” xông vào những nhà mà chủ đã bỏ chạy, lấy bàn ghế đồ đạc - bất cứ cái gì khiêng vác và chở được là họ lấy, và tha về nhà mình. Hôm nay cảnh này còn hỗn loạn hơn nữa. Đoan không chịu nổi. Đầu óc váng vất, Đoan quay xe trở về.

Vừa đến cửa, Đoan nghe tiếng của dượng:

-         Mọi người nghe đi, thôi rồi!

Và đây!

“Tôi, đại tướng Dương Văn Minh, tổng thống chính quyền Sài Gòn, kêu gọi quân đội Việt Nam Cộng Hòa hạ vũ khí, đầu hàng vô điều kiện quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Tôi tuyên bố chính quyền Sài Gòn, từ trung ương đến địa phương phải giải tán hoàn toàn, giao toàn chính quyền từ trung ương đến địa phương lại cho chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.”

Có tiếng phụ nữ bật khóc. Nhưng tiếng khóc sớm ngưng vì sự im lặng của phía nam giới. Còn bầy trẻ nhỏ thì kéo nhau lên gác. Chúng không biết cái gì đã xảy ra, nhưng con nít tinh ý lắm, chúng bảo nhau chơi một trò chơi không có tiếng ồn.

Đoan dự vào trò chơi im lặng đó. Đoan cắm đầu nhìn xuống một trang giấy. Trang giấy trắng bóc. Có đột ngột quá không? Rõ ràng đã có những điều như báo trước. Từ những địa danh nóng bỏng - Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Ban Mê Thuột, Khánh Dương, Xuân Lộc… là những nơi mất dần theo luồng sóng dữ, từ sự hiện diện của năm mươi người từ khắp nơi về chen chúc trong một căn nhà nhỏ, từ câu tuyên bố thẳng thừng của một ông thầy “Tôi là VC đây!”, đến lúc Đoan bị từ chối không cho vào thăm bệnh trong quân y viện. Tất cả là những dấu hiệu thấy được trong cuộc sống của một người thường dân. Dấu hiệu của một sự tan vỡ. Nó không để người ta chờ đợi thấy lại sự chiến thắng, như trong Tết Mậu Thân, như trong Mùa Hè Đỏ Lửa. Người ta không có đường để hy vọng.

Nghe bên hàng xóm thoáng có tiếng người nói với nhau đi xem xe tăng vào Dinh Độc Lập. Thế nữa ư? Mấy hôm trước đây cũng những người đó bù lu bù loa nói với dì Đoan rằng rồi đây sẽ bị họ rút móng tay. Bỗng như một phản xạ, Đoan mở hộc bàn, lấy ra một tấm bằng đã được bao bọc rất cẩn thận. Hàng chữ “Giải Nhất Cuộc Thi Văn chương Nữ sinh Toàn quốc, năm…” trông hoa mỹ quá! Đoan nghe đau nhói nơi ngực. Có là cái gì quý giá lắm không? Có quý như những sinh mạng đã mất đi trong cuộc chiến? Có quý như những gì mà mảnh đất này đã có và nay mất đi vào tay những người xa lạ? Có quý như những thầy, bạn, anh em đã ngã xuống trên chiến trường? Có quý như những gì mình đã học được trong bao năm ngồi ở ghế nhà trường? Đã có ai nói gì chưa? Vẫn đang ở những phút giây giữa thắng và bại. Nhưng có lẽ sẽ thay đổi hết, cả một nền văn hóa và giáo dục.

Đoan đi vào bếp. Bếp có nồi cơm thật lớn, đủ cho năm mươi người - chưa ai ăn nổi trưa nay. Nồi canh, chảo cá cũng rất lớn. Lò than đỏ hồng. Đoan lột bỏ bao plastic, cuộn tròn tấm bằng lại như một thanh củi, cho vào lò. Giấy bắt lửa, loại giấy dày chậm cháy. Ngọn lửa yếu ớt từ từ liếm vào giấy, ăn dần theo hình cong chữ S. Đến cuối cùng, ngọn lửa bùng lên, sáng chói, rồi lịm đi. Không còn gì.

 

3

 

Đêm qua dường như không ai ngủ được. Không nói ra, nhưng ai cũng thấy mình sắp chấm dứt cảnh chen chúc này. Trở về! Họ phải trở về thôi! Về lại những thành phố đã mất. Đà Lạt, Nha Trang, Đà Nẵng… Nhưng đâu còn ý nghĩa đó nữa! Tất cả đều đã như nhau. Một mối!

Sáng sớm đã có mấy người ra bến xe xem thử có xe chạy chưa. Mợ ra mua thức ăn sáng, trở về nói khắp đường phố đã ngập cả cờ. Cờ đỏ và cờ xanh đỏ.

Mợ vào bếp, đưa cho chị Son mấy tờ giấy bạc, nói khẽ:

-         Son, đi về quê đi nhé! Sắp tới chắc khó khăn lắm, không mướn em nổi đâu!

Son cầm tiền, chưa kịp nói gì thì mợ đã tiếp:

-         Nhà này ai cũng quý Son, nhất là bé Tuyên, nó sẽ buồn lắm nếu không có em, nhưng đành vậy…

Đôi mắt Son chợt rưng rưng. Chị thấy Đoan cũng có mặt ở đó. Chị cúi đầu ấp úng những gì nghe không rõ. Đoan quay đi, rùng mình khi nghĩ đến những gì có trong đầu của cô gái này. Liệu chúng có xâu xé chị ta hay không, ai mà biết được!

Ở nhà ngoài có tiếng xôn xao. Đoan và mợ chạy ra. Anh Đan, người anh họ đi lính ở Gò Công, đang có mặt. Anh đã về. Mọi người mừng rỡ xúm lại hỏi han. Hôm qua ai cũng lo rằng anh bị kẹt dưới đó không biết ra sao. Nhà biết tính anh không bao giờ chịu nhịn nhục, nên nghĩ dại nhiều chuyện có thể xảy ra. Nét mặt anh thất thần. Chị Đan rót nước, lấy khăn cho anh. Thằng con chập chững đi đến bên cha. Anh bế con lên, hôn nó, và siết chặt, chặt quá đến nỗi nó khóc ré lên. Chị Đan hoảng hốt bảo anh trao con cho chị. Anh chạy nhanh ra cửa sau. Mọi người nghe anh khóc to, tiếng khóc đau lòng. Anh đấm tay vào cột gỗ nghe rầm rầm. Khi chị can anh được rồi, hai nắm tay anh đã rỉ máu.

Đoan nghĩ mình phải ra đường, và phải đến trường. Hôm nay không còn tiếng súng, có lẽ trường mở cửa lại. Đầu óc hoang mang, Đoan chạy trên những con đường quen thuộc sao bỗng thấy lạ hoắc. Đường phố còn vương vãi quần áo giày mũ của lính. Và những cờ là cờ, đầy đường. Cờ đã thay màu. Mai đây những con đường này chắc cũng sẽ thay tên.

Chạy qua cổng trường ở đường Cường Để, lòng nghe một chút bình an. Dù sao đây cũng là nơi thân ái của mình. Quả thật trường đã đông đúc trở lại. Có lẽ qua những ngày sóng gió, thầy trò sẽ cố gắng tạo được sinh hoạt bình thường.

Đoan gặp trước tiên là thầy Tính. Ông đứng dưới sân trường, không phải ở trong labo nơi cố hữu của ông. Tất cả sinh viên được thông báo vào họp trong Giảng đường lớn. Thầy Tính nán lại chờ Đoan. Ông cười, nụ cười lạ lùng không lộ tình cảm:

-         Mừng gặp lại chị Đoan.

Đoan hơi ngơ ngác, chợt hiểu ra rằng sau một biến cố lớn như vậy, sẽ có cảnh người đi kẻ ở. Ông mừng là phải. Đoan chỉ biết nói “dạ”. Thầy Tính nói tiếp:

-         Mọi việc rồi sẽ bình thường thôi chị Đoan nhé!

-         Dạ, thưa thầy.

-         Tôi biết những người như chị rất giàu tình cảm. Nhưng chị hãy nhớ một điều: sống trong chế độ này, chỉ cần mình yêu nước, yêu dân tộc là đủ.

-         Dạ, thưa thầy. Con nghĩ điều đó… là có thể ạ.

-         Vậy tôi chúc mừng chị.

Trên bục giảng, “ban giám hiệu mới” đang ra mắt. Người mới được gọi là Hiệu trưởng, không gọi là Khoa trưởng. Vị Khoa trưởng của “những ngày trước ngày hôm qua” được mời lui về làm giáo sư giảng dạy. Đoan nghe được thêm một chữ mới: “tiếp quản”. Trường được những người mới “tiếp quản”. Nhìn quanh, thấy thiếu một số bạn quen. Đoan nghĩ mình đã thành “người ở lại”, rõ ràng như thế thôi.

Sau buổi họp, nhà trường cho sinh viên về lớp “họp tổ”- lại một chữ mới. Không thấy người trưởng lớp - chắc đã đi rồi. Một ban phụ trách lớp đã được chỉ định sẵn ra mắt, sau đó giới thiệu các “tổ trưởng phụ trách thảo luận”. Nhiều bạn ngơ ngác nhìn nhau, như ngầm hỏi: “Thảo luận cái gì? Trước đây cũng có nhóm mà là nhóm thực tập, không phải để thảo luận ”. Nhưng rồi những ánh mắt cũng dịu lại - tuổi trẻ dễ đón nhận cái mới.

Những gương mặt tổ trưởng thảo luận đây rồi, không lạ, cũng là các bạn trong lớp mình thôi. Một người chuyên vắng mặt giờ “học cours” trong giảng đường, chỉ đi thực tập vì thực tập là bắt buộc. Một người có thành tích học không mấy khá. Một người có vẻ bề ngoài rất nhút nhát, hầu như chưa ai được nghe bạn ấy nói trọn vẹn một câu. Một người có cách nói cộc lốc. Một người có giọng nhỏ nhẹ. Muôn màu muôn vẻ! Họ cho biết sắp tới sẽ chia nhóm để thảo luận chính trị.

Chỉ là những bước mở đầu cho giai đoạn mới. Không có giờ học. Đoan lấy xe ra về. Trên đường, Đoan cứ nghe như văng vẳng câu nói của thầy Tính: “sống trong chế độ này, chỉ cần mình yêu nước, yêu dân tộc là đủ”. Có phải thế không??? Đoan giật mình khi có một tiếng còi xe nghe lạ đàng sau lưng. Đoan chạy xe sát vào gần lề, ngước nhìn những chiếc xe mà mình đã từng xem thấy trên báo. Xe Molotova. Những người lính trên xe lướt mắt nhìn người dân đi dưới đường, nhìn phố xá lạ lùng đối với họ. Có nhiều gương mặt còn quá trẻ. Súng trên tay. Áo màu xanh lá rừng. Nón cối. Giày hình dạng như dép có quai chéo nhau, làm bằng cao su màu đen, Đoan đoán là cao su của vỏ bánh xe hơi.

Đoan lại đi ngang những con đường vương vãi quần áo giày mũ của lính. Đoan ngậm ngùi. Thấy trước mắt gương mặt tuyệt vọng của cậu, nắm tay rỉ máu của anh Đan, vết thương của Thắng. Tôi khóc đây!

 

Tháng Tư 2013

 

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

 

 

 

Chân thành tri ân những người lính chiến đấu cho tự do của

quê hương Việt Nam

 

 

alt

 

 

Nắng lập lòe…

Những tiếng nổ như vỡ ra từ ống khói của chiếc xe Cady màu vàng. Không có gì bền vững hơn nó, cũng không có gì mong manh hơn nó, chiếc xe Cady. Đoan cau mày suy nghĩ. Cái tiếng xe nổ dòn vui mọi ngày, hôm nay được thay bằng một tràng những tiếng là lạ, như xô đẩy nhau, như giục giã, như bất an. Đoan vuốt nhẹ lên “ghi-đông” sáng bóng. Chỉ có chỗ đó là sáng bóng. Còn lại là một chiếc xe bám đầy bụi bặm. Đoan đã không có thì giờ để lau chùi như thói quen lâu nay. Bàn tay của Đoan như mơn man trên đầu của một con ngựa nhỏ. Phải, nó như con ngựa nhỏ, chở Đoan đi, về mỗi ngày vài bận, khi đến trường, khi vào bệnh viện.

Nhà để xe như vơi đi hơn một nửa. Đoan ngỡ mắt mình hoa lên vì nắng. Không! Đúng là như vậy mà! Đám xe gắn máy, xe đạp, sao thưa thớt quá! Ngày nào mà hai giảng đường Một và Hai đều có lớp, như hôm nay, thì sân để xe phải chật cứng mới đúng. Sinh viên nghỉ học đi đâu cả? Đoan dựng xe, khóa lại, chào bác giữ xe rồi chạy vội đến trước Giảng đường Một. Những hàng ghế thưa vắng. Sinh viên ngồi trông ra ngoài như chờ đợi. Trên bục giảng, không có thầy.

Giảng đường Hai cũng vậy!

Đoan chạy nhanh lên lầu. Các “labo” (*) vẫn mở cửa, lác đác người ra vào. Nhưng cái không khí lạ lắm, như một nốt nhạc trầm chùng xuống lạ kỳ. Đoan bước nhanh về phòng thí nghiệm Ký Sinh Trùng. Cánh cửa chớp đang lung lay như có ai vừa mới vào phòng. Quả nhiên, Đoan thấy Thầy Tính, dường như Thầy mới đến. Thầy chưa khoác áo blouse. Nghe động, Thầy Tính ngó ra. Thầy hơi mỉm cười khi thấy Đoan. Đoan chào:

-         Dạ thưa Thầy con mới đến ạ!

Thầy Tính gật đầu, hỏi:

-         Chị vẫn đi học?

Đoan ngơ ngác:

-         ???

Thầy gật gù:

-         Tốt lắm!

-         Dạ cám ơn Thầy. Hôm nay…Thầy dạy bài nào để con soạn hình vẽ ạ?

-         Không. Vì… có lẽ sinh viên sẽ không đến nhiều đâu! Tôi muốn cho họ nghỉ.

-         Dạ.

Rồi không biết nói thêm điều gì, Đoan tiến đến phòng thay áo, định thay áo blouse để làm nốt những công việc còn dở dang hôm qua. Nhưng Thầy Tính gọi:

-         Không cần phải làm gì đâu! Sẽ có những thay đổi cho labo này, cho cả trường này, cho cả…

Thầy bỏ lửng câu nói. Thấy Đoan bỡ ngỡ, Thầy lại tiếp:

-         Sáng nay Khoa trưởng đi rồi!

-         Dạ, sao ạ?

-         Ông Khoa trưởng đi rồi, mới nhậm chức có một ngày. Nhưng sẽ có ông khác thay. Mình không phải lo. Tôi có chuyện muốn nói với chị. Chị ngồi đi!

Đoan ngồi ở băng ghế dành cho học trò. Thầy Tính ngồi ở bàn giấy của Thầy. Ông nói:

-         Chị Đoan, có bao giờ… chị gặp V.C. chưa?

Đoan giật mình, tê dại trong một tích-tắc, nhưng đáp ngay được, như một cái máy:

-         Dạ thưa Thầy… chưa ạ.

Thầy Tính cười, nụ cười không lộ tình cảm, nói chắc nịch:

-         Tôi là V.C. đây! Chị nghĩ sao?

Đoan thấy mình giật bắn người. Đoan trân mắt nhìn Thầy Tính, chưa nói được lời nào thì Thầy tiếp:

-         Nghe vậy chị có sợ không?

Đôi mắt của Đoan càng mở to hơn nữa. Ôi! Sao giống như thuở nhỏ đi xem phim ma với anh chị, khi đến đoạn gặp ma, ông anh - lúc ấy cũng là một cậu nhóc, thường hỏi: “ Ma đó! Em có sợ không?” Và con bé khóc ré lên.

Bây giờ thì không. Đoan không thể khóc, dù câu hỏi đột ngột và câu tự trả lời của Thầy Tính cũng đột ngột. Sao lại sợ nhỉ? Đoan tự trấn an mình. Thật ra thì V.C. cũng là người mà! Theo báo chí phim ảnh tin tức hàng ngày là như thế. Thầy Tính nhìn Đoan, chờ đợi câu trả lời. Đoan có câu trả lời rồi!

-         Dạ thưa Thầy, nếu V.C. … giống như Thầy thì… con không sợ ạ!

Đoan còn định nói thêm một tràng dài, rằng Thầy là người tận tuỵ trong phòng thí nghiệm, lo lắng cho sinh viên qua mỗi kỳ thi; Thầy làm việc quên ăn, quên thời gian; Thầy là người dìu dắt Đoan và các bạn làm phụ tá cho Thầy, kỹ lưỡng từng bài vở từng nét vẽ, sắp xếp một cách khoa học cái phòng thực tập này v.v… Nhưng Đoan thấy gương mặt của thầy Tính bỗng dưng xa lạ. Xa lạ như tiếng nổ kỳ khôi của chiếc xe Cady hồi nãy ở dưới sân. Như là Đoan cùng một lúc nhìn thấy hai con người.

Thầy Tính cười, lại một cái cười không biểu lộ cảm xúc buồn hay vui:

-         Không có gì phải sợ cả. Chị còn trẻ, chưa biết nhiều về thời cuộc. Tôi tin rằng chị sẽ sớm hòa nhập vào cuộc sống mới.

Đoan ngơ ngác. Cuộc sống mới? Đoan không hiểu nổi. Thầy Tính nói tiếp:

-         Sẽ có cuộc sống mới. Chị tin đi!

Đoan ù cả hai tai. Cuộc sống mới là thế nào? Những ngày xảy ra bao nhiêu thay đổi trong trường là chuẩn bị cho “cuộc sống mới” ư? Như một cái sân khấu chính trị thu nhỏ, nhà trường này trong vài ngày đã xảy ra lắm điều trọng đại. Chức Khoa trưởng được bàn giao cho một vị giáo sư cũng là người giảng dạy trong trường. Ngày hôm sau thì người tân Khoa trưởng biến mất, và người khác lên thay. Sân trường vắng vẻ. Các giảng đường và phòng thí nghiệm thưa thớt người. Chỉ có những sinh viên chăm chỉ như Đoan đến trường. Thật ra không phải là chăm chỉ. Tâm trạng của Đoan cũng rối bời. Nhà của dì Đoan đông nghẹt người di tản từ các thành phố đến. Họ cũng chờ đợi. Đoan muốn thoát khỏi bầu không khí chờ đợi ngột ngạt ấy nên vác xe chạy đến trường. Chỉ còn nơi này, sự yên tĩnh ít ra cũng giải tỏa được phần nào căng thẳng.

Nhưng giờ đây lời nói của Thầy Tính làm Đoan hoang mang, chóng mặt. Đoan xin phép thầy, ra khỏi labo. Đoan tì người vào thanh lan can, nhìn xuống sân trường vắng. Hai nhỏ bạn thân không đến. Hai đứa thuộc loại “sâu gạo” thế mà lại biến mất. Hôm nay có giờ thực tập Vi Trùng Học, có lẽ chỉ một mình Đoan với mớ đĩa thủy tinh, với đèn cồn, que cấy và đám vi trùng vô tri.

-         Chị Đoan, sao chị đứng đây?

Đoan quay lại. Một người bạn học đồng thời là em họ của Đoan: Hùng, con của người cô ruột. Hùng hỏi lại:

-         Chị làm gì mà đứng một mình vậy?

-         Chị đi học.

-         Đi học?

-         Vâng.

-         Học cái gì giờ này?

-         Thế còn Hùng?

-         Em chạy vào tìm mấy đứa bạn… rồi về nhà ngay.

Hùng kề sát tai Đoan, nói nhỏ:

-         Em đi chị à!

-         Đi đâu?

-         Di tản.

-         Sao?

-         Di tản. Em ra bến tàu ngay đây!

Hùng vội vã bước đi. Bỗng Hùng dừng phắt lại, hỏi Đoan:

-         Chị đi với em không?

Đoan thấy mình giật mình. Giống như cái giật mình khi nghe câu hỏi của Thầy Tính ban nãy. Và… bỗng như một phản xạ, Đoan lắc đầu, nói nhanh:

-         Chị không đi đâu!

Đoan không biết Hùng còn nói gì nữa. Nhưng cái bóng nhanh nhẹn của Hùng đã khuất sau khúc quanh hành lang rồi.

Đoan chạy đến phòng thực tập Vi Trùng. Không có ai. Buồn rầu, Đoan vòng trở lại và lên thang lầu. Tầng trên cùng thường ngày đã vắng, giờ lại càng vắng hơn. Đứng ở vị trí cao nhất này, tầng thứ ba của tòa nhà chính, Đoan thấy mình giống như một người đã thoát khỏi những phiền toái vụn vặt. Đoan nhắm mắt lại, muốn hít thở luồng không khí mát lành vào thật sâu đến hai buồng phổi.

Không được năm giây, Đoan phải mở mắt ra vì nghe vẳng lại tiếng khóc rấm rứt. Tiếng khóc như đến từ phía cầu thang. Tiếng khóc của con gái. Đoan rón rén tiến về phía đó.

Tiếng khóc bỗng im bặt. Đoan ngạc nhiên, không ngăn được mình bước nhanh hơn. Và, Đoan đã thấy, nơi đầu cầu thang, hai người, một nam một nữ. Họ như đang khóa chặt vào nhau trong một cái hôn tưởng chừng không thể dứt. Đoan chợt nghĩ ngay đến Hùng. Trong một hoàn cảnh vỡ tung như thế này, có lẽ một trong hai người đã chọn ra đi. Họ hầu như không còn biết gì về xung quanh. Đoan đứng lặng chỉ trong tích-tắc, rồi lại rón rén đi ngược trở về. Đoan dùng chiếc cầu thang ở đầu bên kia, vì muốn tôn trọng phút giây cảm động của họ.

Đoan không biết phải làm gì. Sân trường càng vắng thêm. Đoan vòng ra phía vườn dược thảo. Khu vườn vẫn xanh một vẻ đẹp hiền lành. Đoan như con chim muốn bay vào đó trốn nắng. Đoan đi bên những cây đại thụ, rồi ngồi xuống bên đám bông dừa. Những cây thuốc này có chữa lành được ngay các vết thương chiến cuộc đang nóng bỏng hay không? Đoan bàng hoàng, cảm thấy lênh đênh như người đang bơi trong một vùng nước quá lớn.

Hôm nay chắc là sẽ không được học gì cả. Như cái bánh xe đang lăn đều bỗng có ai lấy một vật cản chẹn ngang, mọi sinh hoạt đều khựng lại. Mấy hôm trước, khi thực tập cùng với nhau trong phòng Sinh Hóa, Đoan thấy vẻ mặt của nhỏ Mỹ có vẻ khác thường. Mỹ như muốn tránh nói chuyện với bạn bè. Nhỏ bạn này, cái gì cũng chia sẻ với Đoan, kể cả chuyện về những người cô người chú bí ẩn của hắn. Còn nhỏ Xuân nữa, cái miệng lúc nào cũng líu lo, lại mau nước mắt, nhưng trong buổi thực tập ấy cô nàng cũng có vẻ trầm ngâm. Đến hôm nay thì cả Mỹ và Xuân cùng vắng mặt. Chưa bao giờ Đoan cảm nhận một nỗi cô đơn như thế này.

Đứng phắt dậy, Đoan vùng chạy ra khỏi vườn. Nắng lại lóa trước mặt như quất lên da. Chưa bao giờ thấy một thứ nắng quái đản như vậy. Một vài tiếng nổ xa xa nghe như tiếng súng. Đoan hoảng hốt. Chiến trận đã về gần! Mỗi ngày nhà của dì lại tiếp đón một số người mới. Mọi người cùng chen chúc nương náu trong một không gian chật hẹp. Như là một cái trạm vậy. Và mỗi ngày lại có một vài người biến mất. Họ có lẽ đã như Hùng, chạy ra bến tàu, hay chạy vào phi trường? Những người còn lại thì chờ đợi. Chờ đợi gì? Sự chờ đợi hằn trên đôi mắt thâm quầng của người lớn, trên nụ cười gượng gạo của trẻ con vì phải sống quá gò bó. Mọi thứ đều vượt quá khả năng của gia đình dì. Đoan ngoài giờ học và làm ở trường, về nhà cũng xắn tay áo phụ dì nấu nướng, dọn dẹp. Gần năm mươi miệng ăn. Một con số gây choáng váng. Nhưng mọi người vẫn cố gắng vén khéo để vượt qua những ngày khó khăn. Mỗi khi có một người hay một gia đình thoát chạy được về đến Sài Gòn, mọi người đều reo mừng hớn hở. Như cái dòng nước chảy xuôi ra hướng biển, làn sóng người cuốn dần xuống nam. Mỗi ngày lại nghe một phần đất bị mất. Và trong hoàn cảnh vỡ vụn đó, Thắng từ Khánh Dương trở về. Cánh tay đã bị thương nhiều lần, bây giờ lại treo lên ngang ngực. Anh được tản thương về Sài Gòn ngay ngày Khánh Dương thất thủ. Thắng đứng lặng trước cửa nhà, không dám bước vào, vì kẻ nằm người ngồi đầy nhà không có chỗ chen chân. Đoan cùng Thắng ra quán nước gần nhà để trò chuyện. Rồi Thắng trở vào bệnh viện. Từ hôm đó Đoan thường vào thăm Thắng bằng chiếc xe Cady vàng.

Đoan đi vào nhà để xe. Nắng vẫn chói lọi. Có lẽ phải về thôi! Không có gì để làm ở trong trường nữa. Đoan chạy theo dòng xe cuồn cuộn. Đường phố xao xác những con người hối hả. Có một cái gì đè nặng lên những gương mặt lướt qua. Chợt có tiếng còi hụ của xe cứu thương. Đoàn xe tấp qua bên phải để tránh đường. Đoan chợt lạnh người. Thảng thốt, Đoan vụt có ý nghĩ: “Phải vào đó ngay!”. Và Đoan phóng xe thật nhanh.

Vượt qua nhiều phố xá tấp nập, Đoan rẽ vào con đường yên tĩnh quen thuộc. Đường cây còng. Trại Hoàng Hoa Thám trước mặt đây rồi! Đoan sẽ gặp Thắng trong bệnh viện Đỗ Vinh. Đoan sẽ được nhìn thấy Thắng ngồi trên giường, đang tự tay tháo lớp băng, chờ y tá đến thay. Đoan sẽ thấy yên lòng vì ít ra Thắng cũng đã được bình an.

Đoan phải xuống xe. Người lính gác cổng ngăn lại. Đoan chuẩn bị trình thẻ căn cước. Nhưng anh lính lắc đầu, nói:

-         Hôm nay không ai được vào trại hết, cảm phiền cô trở về.

Đoan ngơ ngác:

-         Ồ, sao vậy thưa anh?

-         Lệnh đã ban hành, tôi không thể giải thích thêm, xin cô thông cảm.

-         Nhưng tôi chỉ xin vào thăm bệnh.

Người lính lại lắc đầu, giọng ái ngại:

-         Dù là thăm bệnh cũng không được. Mọi người đều được lệnh cấm trại, không ai được ra vào.

-         Nhưng…

Chưa ai nói được gì thêm thì người lính gác phải mở cổng cho một chiếc quân xa chạy vào. Đoan chỉ kịp nhìn thấy những người lính trên xe với những bộ quân phục đầy bụi bặm. Những đôi mắt thấm mệt nhìn xuống.

Đoan đứng lặng bên vệ đường. Người lính gác như quên mất sự có mặt của Đoan. Đoan nhón chân nhìn vào bên trong. Chiếc quân xa đã nhỏ dần, mất hút. Bỗng như bật ra một tiếng nấc từ trong tim. Thắng ơi! Thắng ơi!..

Nắng vỡ vụn dưới những tán lá của hàng cây còng.

 

 

(*) labo: laboratory, phòng thí nghiệm

 

 

 

 

Tháng Tư 2012

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

 

Thư Quán Bản Thảo số 51, tháng 4/2012